Zmarł poeta architektury

Podziel się

W ubiegłą środę w szpitalu w Rio de Janeiro zmarł w wieku 104 lat najsłynniejszy brazylijski architekt Oscar Niemeyer. W piątek odbył się jego pogrzeb.

Oscar Niemeyer na inauguracji Biblioteki Narodowej w Brasilii w 2008 roku/ fot. Wikipedia

Za kilka dni Niemeyer skończyłby 105 lat. Powiedziano już o nim chyba wszystko: „poeta architektury”, „piewca betonu”, „wizjoner modernizmu”, twórca największej utopii architektonicznej XX wieku„”, „geniusz”. Był człowiekiem aktywnym do ostatniej chwili. Pracował nad przebudową Sambodronu w Rio przed Igrzyskami Olimpijskimi w 2016. Zaledwie sześć lat temu wziął ślub ze swoją 38 –  letnią sekretarką. „Życie jest westchnieniem, ulotną chwilą i za moment znika” – powiedział architekt. Z całą pewnością wykorzystał swoje życie do granic możliwości.

Urodził się w Rio de Janeiro w 1907 roku. Ukończył miejscową Akademię Sztuk Pięknych. Już na studiach podjął współpracę ze znanym brazylijskim architektem Lucią Costą. Ten zapoznał go z Le Corbusierem, który najbardziej wpłynął na jego dalszą twórczość. Wspólnie zaprojektowali gmach Ministerstwa Kształcenia Publicznego oraz siedzibę ONZ.

Niemeyer uznawany jest za jednego z najważniejszych architektów modernizmu. Kojarzymy z nim przede wszystkim beton, faliste linie, zaskakujące rozwiązania. Tak mówił o swoim upodobaniu do betonu: „Teraz konstrukcja żelbetowa daje skrzydła naszej wyobraźni dzięki możliwości przekrywania dużych rozpiętości i niezwykłym rozmiarom wsporników. Beton, nieodłączny element architektury, pozwala jej wyzbyć się przebrzmiałych racjonalistycznych rozwiązań z ich nieodłączną monotonią i powtarzalnością.”
A tak o swojej nienawiści do kątów prostych: „Nie interesują mnie kąty proste, ani wymyślone przez człowieka linie proste, sztywne i bezduszne. Interesują mnie krzywizny, swobodne i zmysłowe, takie, jakie spostrzegam w górzystych krajobrazach mojej ojczyzny, meandrujących rzekach, falującym morzu i ciele kobiety, którą kocham. ”

Niemeyer zrealizował około 600 prac, ale największą sławę przyniósł mu projekt Brasilii (1956 – 1960). Ówczesny prezydent Juscelino Kubitschek postanowił wybudować zupełnie nową stolicę, zadanie to powierzył Lúcio Coscie oraz Niemeyerowi. W 1987 Brasilię uznano za Światowe Dziedzictwo UNESCO. Rok później Niemeyer otrzymał nagrodę Pritzkera (nazywaną Noblem w architekturze) za całokształt swojej pracy. Jury uzasadniało werdykt słowami: „Jego projekty budynków są destylacją kolorów, światła i nastroju jego ojczyzny.”

Architekt miał wyraźnie lewicowe poglądy. W 1966 roku po objęciu władzy przez wojskowych zmuszony został do emigracji, wybrał Francję. Do Brazylii powrócił dopiero po kilkunastu latach. Zaprojektował budynek francuskiej Partii Komunistycznej, przyjaźnił się z Fidelem Castro i Hugo Chavezem. W czasie jego pogrzebu można było zobaczyć flagi z sierpem i młotem.

W najbliższą sobotę 15 grudnia na kanale DOMO + o 20.10 będzie można zobaczyć film dokumentalny z 2007 roku: „Oscar Niemeyer: Życie jest westchnieniem”.

Zdjęcia wybranych projektów Niemeyera:

Kościół św Franciszka z Asyżu w Belo Horizonte/ fot. Wikipedia

 

Katedra w Brasilii. Zwieńczenie budynku ma nawiązywać do korony cierniowej Chrystusa/ fot. Wikipedia

Kongres Narodowy w Brasilii/ fot. Wikipedia

 

Palacio da Alvorada, oficjalna siedziba prezydenta, Brasilia/ fot. Wikipedia

 

Budynek Copan, Sao Paulo/ fot. Wikipedia

 

Rzeźba „Mão” w Sao Paulo – „Pomnik dla Ameryki Łacińskiej” przed centrum kulturalnym, gdzie znajdują się wystawy z różnych państw regionu. Na dłoni widnieje mapa kontynentu przypominająca stróżkę krwi/ fot. Wikipedia

 

„Centrum Niemeyera”, Avilés, Hiszpania/ fot. Wikipedia

 

 

autor tekstu: Ola Plewka – Szmigiel

politolog, latynoamerykanistka, podróżniczka, pilot wycieczek i przewodnik po Warszawie

Komentarze facebookowe:

Komentarze (y)

Reklama

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*